Sansar News- Nepal's Fast Khabar Online News Portal

सिर्जना र साधना

आश्मा अर्याल
२ हप्ता पहिले
सिर्जना र साधना

सिर्जना, जस्मा कलाका अनेक आयाम र अभिव्यक्तिका शैलीहरू पर्दछन । त्यस्को प्राण साधना नै हुनुपर्छ भन्ने मेरो विचार हो । म यहाँ साधनालाइ दुई भागमा बिभक्त गर्न चाहान्छु ः एउटा बहिरंग साधना र अर्को अन्तरङ्ग साधना ।

बहिरंग साधना : यो प्राय धेरै कलाका साधकहरूले गर्दै आउनु भएको साधना हो । आफ्नो सिर्जनामा निखार ल्याउन र सिर्जनशील क्षमताको विकास गर्न सक्रिय चेतनाले भ्याए सम्मका ज्ञान लिनु र तीनलाइ बोलेर, लेखेर, चित्र बनाएर, गाएर, नाचेर, बजाएर या केही बनाएर प्रस्तुत गर्नु बहिरंग साधना हो ।

अन्तरङ्ग साधना : यो साधना निष्क्रिय चेतनाबाट गरिने साधना हो किनकि विचार र भावनाको प्रयोग र प्रचुर्ता त बाहिरी जगत, विषय र वस्तुहरूकै साधनाबाट खारिन सक्छन् । सबैले बुझ्ने भाषामा भन्ने हो भने मैले अन्तरङ्ग साधना भनेर उठाउन खोजेका विषयहरूमा स्वतस्फूर्त जन्मिएका सिर्जनाहरू, सर्जकहरू सिर्जना गरेर या ध्यानबाट शून्य भएको अवस्था, आफ्ना सिर्जना र सिर्जना साधनहरूसङ्ग सर्जकहरू एक भएको अवस्था र सिर्जनाको आफ्नो विषयमा एक किसिमको नशा पर्दछन् ।

बहिरंग र अन्तरङ्ग दुवै साधना किन गर्नु पर्छ सर्जक र कलाकारहरूले ? बाहिरी साधनाले हाम्रो बुद्धि र हृदयलाइ सशक्त बनाउछ । यस्ले गर्दा सिर्जनाको विषय छनोट, सम्वेदनशीलता र प्रस्तुतिकरणमा केही सुन्दर शैलीहरू जानिने र प्रयोग गर्न सकिने हुन सक्छ । तर मैले देखेकी छु राम्रो लेख्ने क्षमता भएका केही लेखकहरूले लेख्न छोडेको, सुनेकी छु गायक बादकहरूले जाड रक्सी अत्याधिक सेवन गर्नाले अकालमा मर्नु परेको र बुझेकी छु चित्रकार र मूर्तिकारहरूको धेरथोर निराशा । यी सबको कारण अन्तरङ्ग साधनाको कमी नै हो ।

हो, बहिरंग साधना तुलनात्मक रूपमा सर्जकहरूको जमातमा सर्वव्यापी र लोकप्रीय छ । त्यसो त बजारमा सस्तो लोकप्रीयता कमाउनका निम्ति सिर्जना गर्दिन भन्ने विचारलाइ दर्शन बनाएर वर्षौ आफ्नो सिर्जना बाहिर नल्याउने र अरूलाइ गाली गर्नेहरू पनि छन् । तर, यी दुवै अतिबाट माथि उठेर उर्जावान र बिश्रामपूर्ण अनि भावुक र विवेकी एक साथ हुन सके बल्ल हुन्छ सिर्जनाको आरती, जहाँ साधना र साधक एक हुन्छन, जहाँ भावनामा बगेर, शब्दसँग खेल्न नजानेर वा अल्छी भएर सिर्जना मर्दैन अनि जहाँ सर्जक डिप्रेसनमा गएको, नामको पछि लागेको र आत्महत्या गरेर गएको जस्ता कुनै पनि खवर सुन्नु पर्दैन । अनि पो ढुक्कसङ्ग भन्न सकिएला, ’सर्जक समाजका ऐना हुन ।’

सर्बाधिक पढिएको

रविबाट पीडित भएका शम्भुले भने-‘म पनि आत्महत्या गर्न चाहान्थे’

रविबाट पीडित भएका शम्भुले भने-‘म पनि आत्महत्या गर्न चाहान्थे’ ३ महिना पहिले | संसार न्यूज़

५ भदौ, काठमाण्डौं । सर्लाहीका शम्भुकृष्ण शाह सर्लाही क्याम्पसमा पढाउने…

पत्रकार पुडासैनीको पोष्टमार्टम रिर्पोट आयो, यसबारे प्रहरीले खुलाएन, सिआइबीको टोली चितवनमा

पत्रकार पुडासैनीको पोष्टमार्टम रिर्पोट आयो, यसबारे प्रहरीले खुलाएन, सिआइबीको टोली चितवनमा ३ महिना पहिले | दीपेन्द्र अधिकारी चितवन

२ भदौ, चितवन। चितवनको नारायणगढस्थित बसपार्कमा रहेको कंगारु होटलमा आत्महत्या…

शिक्षक लाईसेन्स : आज नेपाली विषयको नमुना वस्तुगत प्रश्नोत्तर

शिक्षक लाईसेन्स : आज नेपाली विषयको नमुना वस्तुगत प्रश्नोत्तर ४ महिना पहिले | संसार न्यूज़

२४ असार, काठमाडौँ । शिक्षकको पेसागत विकासले गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान…

पत्रकार किशोर भन्छन्–‘भिडियो परिवारले नै दिएको हो, रवि लामिछानेको निर्दोषिता प्रमाणित होस्’

पत्रकार किशोर भन्छन्–‘भिडियो परिवारले नै दिएको हो, रवि लामिछानेको निर्दोषिता प्रमाणित होस्’ ३ महिना पहिले | संसार न्यूज़

३२ साउन, काठमाण्डौं । पत्रकार किशोर श्रेष्ठले पत्रकार शालिकराम पुडासैनीले…