Sansar News- Nepal's Fast Khabar Online News Portal

साइनोबारे अलिकति कुरा

छायादत्त न्यौपाने ‘बगर’
१ महिना पहिले
साइनोबारे अलिकति कुरा

हाम्रो सिर्जना सूत्र
मन–माटाको सम्बन्ध
जन–जीवनको सुगन्ध ।
नेपालीको मौलिक सम्पदा हो साइनो । हामी सबै स्रष्टा र सृष्टिको सम्बन्ध जोड्छ, यसले । साइनो शब्द कम चल्तीमा रहेको नेपाली झर्रा हो । यसले नेपाली पनको स्पर्श दिन्छ ।
साइनो सामान्यतः तीन अक्षरको शब्द हो । यी तीन अक्षर टुक्रयाएर अथ्र्याउँदा यस्तो अर्थ आउँछ :
सा = सात महादेश, सात–समुद्र, सात बार
ई = इच्छा/चाहाना
नो, न + ओ – न = नवरस, ओ– ओजस्वी । अर्थात् सात महादेशका कुनै पनि कुनामा बसेर साइनो गाँस्न सकिन्छ । आवश्यकता छ इच्छाशक्तिको । यसरी गाँसिने वा रचिने साइनो नवरस मध्ये जुनरसको पनि हुनसक्छ । त्यस्तो रचना ओजपूर्ण हुन्छ, ओजस्वी हुन्छ । यसर्थ साइनोमा रहेका सात, आठ र नौ अक्षरको आफ्नै अर्थ र महत्व छ भनेर पत्याउन सकिन्छ ।
अर्को तरिकाले पनि सात, आठ र नौ को सन्दर्भ खोज्न सकिन्छ ।
सात = सातबार मध्ये जुन दिन पनि साइनो लेख्न सकिन्छ । यसका लागि बार किटान गरिरहनु पर्दैन ।
आठ = आठ दिशा मध्ये जुन दिशातिर फर्केर पनि साइनो लेख्दा हुन्छ । पूर्व वा दक्षिण भन्ने हुँदैन । यसैगरी नौ = नवरस/नवरत्न जसरी अथ्र्याए पनि साइनोको साख नवरससँग जोडिन सक्छ, जोडिन्छ ।

साइनोको खास सम्बन्ध जीवनसँगको नाता हो । जीवनका अङ्ग–अङ्गसित नाता जोड्नु नै साइनो हो । यो साइनो सिर्जनात्मक हुन्छ । साइनो सिर्जनाले जीवनका पाटा, देश, राजनीति र जनतासँगको सम्बन्ध जनाउँछ । यसो भनिरहँदा साइनो जीवनकै अङ्गहरुको सम्बन्ध हो भन्ने प्रस्टिन्छ ।

प्रकृति र पुरुष बिचको सम्बन्ध पनि साइनो नै हो । यो सम्बन्ध भूगोल, प्रकृति, संस्कृति, संस्कार, सभ्यता जस्ता पाटासितको अविच्छिन्न सम्बन्धको पर्याय नै साइनो हो । यस्तै भाव र अर्थ संवहन गर्ने सिर्जनात्मक साइनो नै नेपाली माटामा उम्रेको हो । यसले पर्याप्त नेपाली मन मस्तिष्कको स्याहार प्राप्त गरेको छ । विगत छोटो समयमा साइनोले प्रशस्त सर्जक र पाठक दुवै प्राप्त गर्दै आएको छ ।

आजको मितिसम्मको कुरा गर्दा सयौँ साइनो स्रष्टाहरुले सामाजिक सञ्जाल छोपिएको छ । साइनो चौपारीमा यसका विज्ञ, पाठक र स्रष्टा जोडिएका छन् भने साइनो संसारमा आम पाठकसँगै सर्जकहरु पनि मिसिएका छन् । यसकोणबाट हेर्दा साइनो सिर्जना मेचीकाली र तराई, पहाड, हिमालमा छरिएका पाठक तथा सर्जकमा सीमित छैन । यसले त अफगानिस्तान, क्यानडा, कोरिया, भारत, जापानसम्म आफ्ना पंख पु¥याइसकेको देखिन्छ । यसको सिर्जना सूत्र एवं सैद्धान्तिक स्वरुप बारे विद्धानहरुले विर्मश गरिरहेका छन् । यो क्रम सामाजिक सञ्जाल र छापा पत्रिकाहरु तथा छापा पत्रिकाहरूमार्फत चलिरहेको छ । यो नेपाली मन माटो र साइनोकारका लागि खुशीको विषय हो । ‘अस्तु’

सर्बाधिक पढिएको

यस्तो छ, प्रहरी कर्मचारीलाई समायोजन गर्न बनेको विधयेक(हेर्नुस् विस्तृतमा)

यस्तो छ, प्रहरी कर्मचारीलाई समायोजन गर्न बनेको विधयेक(हेर्नुस् विस्तृतमा) १ दिन पहिले | संसार न्यूज़

सरकारले प्रहरी कर्मचारीलाई नेपाल प्रहरी तथा प्रदेश प्रहरीमा समायोजन गर्ने…

अख्तियारको भनाई गलत –संविधानविद् आचार्य

अख्तियारको भनाई गलत –संविधानविद् आचार्य ३ हप्ता पहिले | संसार न्यूज़

संविधानविद्  डा.  भिमार्जुन आचार्यले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले ललित निवास…

कहाँ-कहाँ अनि कहिले हुँदै छ भुतपूर्व सैनिक सम्मेलन ? नाम दर्ताका लागि के-के कागजात चाहिन्छ त ?

कहाँ-कहाँ अनि कहिले हुँदै छ भुतपूर्व सैनिक सम्मेलन ? नाम दर्ताका लागि के-के कागजात चाहिन्छ त ? १ हप्ता पहिले | संसार न्यूज़

५ फागुन, काठमाण्डौ । नेपाली सेनाको व्यवस्थापन तथा नेपाली सेना…

नेकपाको प्रवास कमिटीले पूर्णता पायो, हेर्नुहोस् कुन देशको नेतृत्व कस्ले गरे त ?

नेकपाको प्रवास कमिटीले पूर्णता पायो, हेर्नुहोस् कुन देशको नेतृत्व कस्ले गरे त ? ३ हप्ता पहिले | संसार न्यूज़

२४ माघ, काठमाण्डौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) ले आफ्नो…