Sansar News- Online for Global Nepali

किन दुःखी बन्दछन् जागिरेहरु सेवा निवृत्त हुँदा ?

राजाराम बर्तौला
४ दिन पहिले
किन दुःखी बन्दछन् जागिरेहरु सेवा निवृत्त हुँदा ?

जागिरवाट निवृत भएको केहि समय आफूलाई स्थिर गर्न समय लाग्ने रहेछ । नहोस पनि कसरी एकाएक सकृय जीवनवाट निस्कृय हुँदा केहि हराएको जस्तो केहि गुमाएको जस्तो भई सुन्यतामा परेको आभाष हुनु सामनन्य नै हो जस्तो लाग्छ । तर निवृत्त त हुनु नै छ जसरी अरु चराचर जगत एउटा समय पुगेपछि आफ्नो वृत्तिवाट निवृत्त हुन्छन् र अन्ततः यहि जगतको तत्वमा विलिन हुन्छन् । अरु कुनै पनि जीव निवृत्त हुँदा विसाद गर्दैन र दुःखको किञ्चित विलाप गर्दैन जति मानिसले गर्दछ । जीवन सिथिल भईसक्दा पनि आशक्तिको मात्रा घट्दैन । यहि आशक्ति नै अवसादको व्यूह बनेर घुमेको छ दिमाग भरी । नत्र किन दुःखि हुनु जागिरवाट निवृत्त हुँदैमा ।

हामीहरुको त संस्कार नै एउटा निश्चित उमेर पछि त्याग गर्दै गर्दै जाने र अन्ततः देह त्याग गर्ने हो । यति कुराको ज्ञान हामी सवैसंग नभएको भने होईन । तर फेरि किन दुःखी वन्दछन् जागिरेहरु सेवा निवृत्त हुँदा ? किन भने जागिरवाट निवृत्त भएपछि के गरी घर व्यवहार चलाउने र आफूलाई सकृय वनाउंदै जाने भन्ने कुनै पूर्वयोजना नवनाउनु प्रमुख कारण हो । निवृत्तिभरण आईहाल्छ र आफूलाई खान पुगिहाल्छ भन्ने सोचाईले गर्दा हो ।

जागिरेलाई सेवा निवृत्त भएपछि निवृत्तिभरण कति आउंछ भन्दा ठीक्क खानपुग्ने ।ओखतिमुलो, सामाजिक र साँस्कतिक खर्च, अन्य अपर्झट आईपर्ने खर्च, र लुगाफाटोको लागि भने छोराछोरीको मुख ताक्न पर्ने हुन्छ । आशिर्वाद प्राप्त भाग्यमानि जागिरे रहेछ भने अतिरिक्त आम्दानीको जोहो वेलैमा गरेर थुपारेको भए व्याज, स्याज, उठ्तिपुठ्ति, लाभांश आदिले आँत दरै बनाएर बसेका हुन्छन् । तर अधिकांश निवृत्त कर्मचारीहरु भने कहिले पेन्सन झर्ला भनेर आश लिएर वाँच्ने वर्गमा पर्दछन् ।

अरु पेशा केही छैन । जानेको भनेको चिया दोकानमा गफ चुट्ने, सके अरुको कुरा काट्ने नसके अरुको कुरामा सहि थाप्ने वृत्ति वनेको हुन्छ । राजनीति र विकासको कुरा आए धारा प्रवाह प्रवचन नै दिन सक्षम । हामी नेपाली पेशाजीवी सेवा निवृत्त कर्मचारीहरुको नियति । निवृत्तिभरण नैसर्गिक अधिकार, उमेर, समय र सेवा लगानी गरेको प्रतिफल । यस्तै सोच्दछौ हामी । अरुलाई के भन्नु आफ्नै हालत त्यस्तै हो । काम नभएको वेकामे पराजीवी सेवानिवृत्ति ।

केहि काम छैन । उमेरको लगानी सरकारले महिना दिन पुगेपछि खुत्रुकेमा खुत्रुक्क मोहर झारिदिने हुनाले जिवीका चलेकै छ । चिया दोकानमा राजनीतिक वादविवाद र प्रतिवादमा गुड्डी हाँक्न पाईएकै छ । जीवन त अझै छ, जसोतसो चलेकै छ, तर जागिरले जाँगर सेलाएको अनि अनुत्पादनशील वैलाएको निरस । गृहस्थ आस्रममै रहेर वानप्रस्तको अनुभूति दिने ।

हाम्रो संस्कतिले सिकाएको नै यहि हो कि उमेरले साठी काटेपछि वानप्रस्थ हुनुपर्छ । वानप्रस्त हुनुभनेको त अनुत्पादनशील हुनु, पराजिवी हुनु, साधुसन्तको संगत गर्नु, आध्यात्मिक बन्नु, आत्मा र परमात्माको ज्ञान राख्नु र मोक्ष प्राप्तिको लागि तयार रहनु भनिएको हो । हाम्रो शिक्षा र संस्कृति यहि नै हो ।

परम्पराले दिएको गुणी, सज्जन, र साधुवाट पाएको ज्ञानमा कारण, तर्क, दर्शन र दलिल पनि होला । तर समयले ल्याएको परिवर्तनको एउटा धारसंग यसले मेल खाएको देखिएन । यो जगतको सृष्ठीको यावत् जीव आआफ्नो कर्म र वृत्तिमा अन्तिम साससम्म निरन्तर लागिरहेको हुन्छ । उसलाई निवृत्त हुने फुर्सद छैन, चाह छैन र चेत पनि छैन । तर जागिरे मानिसलाई मानवीय कर्मवाट निवृत्त हुनुछ । अनि खुत्रुकेमा सरकारले प्रत्येक महिना झारिदिने मोहरको आशमा वाँच्ने प्रवृत्ति छ ।

खासमा भन्ने हो भने सकृय सेवावाट निवृत्त भएको जागिरेलाई सरकारले उसको सेवाको विशिष्टता, र दक्षता हेरेर अन्य काममा लगाई रहने व्यवस्था हुनुपर्ने थियो । निवृत्तभरणलाई निशर्त नैसर्गिक अधिकार नवनाई सशर्त वनाईनु पर्दथ्यो । सेवा निवृत्त भएपछि जेसुकै काम गरे भयो तर काम गरि नै रहन पर्यो । केही नभए स्वयम्सेवकको काम गर्ने, सामाजिक चेतनाको काम गर्ने, वुद्धि र विवेकले लगाएको काम गर्ने ।

मेरो एकजना चिनीया मित्र थिए पूर्वराजदूत । उनी भन्थे मानिसको जवसम्म हात, गोडा र दिमाग चल्छ तवसम्म काम गरिरहनु पर्दछ । उनीहरुको त काम नगरे पेन्सन आउंदैन रे । वेरोजगारलाई भत्ता सरकारले दिएपनि केहि काम नगरी वस्न पाईदैन रे ।त्यसैले मेरो चिनीया मित्र लेखपढ, रिपोर्ट, स्वयम्सेवक काम गरिरहन्थे ।

एकजना नेपाली सेवानिवृत्त सिनियर कर्मचारी छन् । सरकारले पेन्सनखातामा रकम जम्मा गरेको जानकारी बैंकले उनको मोवाईल मार्फत दिएपछि ‘मेरोमा र ख्यात्राक्क गर्यो आजु भन्दै सामाजिक सञ्जालमा लेख्न भ्याउंछन । साथै काम नगरी खान परेकोमा दुखेसो पनि पोख्छन् । उनको भनाई सहि हो, किनभने हातखुट्टा र दिमाग सन्तुलनमा र सहिसलामत भएकै अवस्थामा एउटा कर्मचारीलाई सरकारले बानप्रस्थ पठाउन भएन ।

(बर्तौला परराष्ट्र सेवाबाट सेवानिवृत्त अधिकारी हुन् ।)

सर्बाधिक पढिएको

यी हुन् नेपाली सेनाको विभिन्न पदमा लोकसेवा परीक्षामा उत्तीर्ण हुने उम्मेदवारहरु

यी हुन् नेपाली सेनाको विभिन्न पदमा लोकसेवा परीक्षामा उत्तीर्ण हुने उम्मेदवारहरु २ दिन पहिले | संसार न्यूज़

  २ माघ, काठमाडौं । नेपाली सेनाको भर्ना छानौट निर्देशनालय…

१६ कम्पनी आइपिओ निष्कासनको पाइपलाइनमा,इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकको आइपिओ माघ २ गतेदेखि

१६ कम्पनी आइपिओ निष्कासनको पाइपलाइनमा,इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंकको आइपिओ माघ २ गतेदेखि ४ दिन पहिले | अजय खत्री

२९ पुष, काठमडौं । सेयर बजारमा पछिल्लो समय सर्वसाधारणको आकर्षण…

यस्तो छ सैन्य मेडिकल, खेलाडी र ड्राइभर पदको प्रयोगात्मक परीक्षामा उर्तीण  हुनेहरुको नामावली

यस्तो छ सैन्य मेडिकल, खेलाडी र ड्राइभर पदको प्रयोगात्मक परीक्षामा उर्तीण हुनेहरुको नामावली २ हप्ता पहिले | संसार न्यूज़

१९ पुस, काठमाडौं । नेपाली सेनाको भर्ना छनौट निर्देशनालय कार्यरथी…

प्रहरीले जारी गर्यो कार्यालय सहयोगी पदमा आवेदन दिएकाहरुका लागि यस्तो सूचना

प्रहरीले जारी गर्यो कार्यालय सहयोगी पदमा आवेदन दिएकाहरुका लागि यस्तो सूचना ३ हप्ता पहिले | संसार न्यूज़

१४ पुस, काठमाडौं । नेपाल प्रहरीले कार्यालय सहयोगी पदमा उम्मेदवार…